پيش آمد در باب شبهات وجوبيّه نيز پيش آمده فى المثل ما يقين داريم كه نمازهائى از ما فوت شده ولى مقدار آنها مردّد است ميان 100 مثلا و يا 150 گفته شده كه حكم كلى مبيّن است كه من فاتته فريضة فليقضها و از باب مقدّمه علميه بايد اكثر را اتيان كرد تا يقين به فراغت ذمّه تحصيل كنيم جواب ما : نظير جواب از اشكال دوم و اوّل است و تفصيلا هم در آينده خواهد آمد . اشكال چهارم : در باب شبهات موضوعيّه ما احتمال مىدهيم كه اين مايع در واقع خمر و حرام باشد بدنبال احتمال حرمت احتمال ضرر مىآيد و به حكم عقل دفع ضرر محتمل واجب است پس بايد از اين مايع مردّد خارجى اجتناب كنيم . جواب ما : مكرّر تا به حال گفته‌ايم كه اين قاعده اجمال دارد و قابل استناد نيست زيراكه از شما مىپرسيم مرادتان از اين ضرر چيست ؟ آيا اخروى يعنى عقوبت است ؟ يا غير اخروى ؟ اگر مرادتان ضرر اخروى و عقاب باشد مىگوئيم قانون قبح عقاب بلا بيان مىگويد : ايمن باش و هرگز وحشت نكن كه عقابى نيست . و اگر مرادتان ساير مضرات باشد اوّلا ما قبول نداريم كه دفع ضرر محتمل دنيوى عقلا واجب باشد و ثانيا برفرض لزوم دفع عقلى شرعا واجب نيست چون شارع مقدس تصريح فرموده به اينكه كل شىء حلال حتى تعرف انّه حرام پس مطمئن هستيم كه عقابى نيست و بلكه نه تنها محتمل الضرر را تجويز فرموده كه گاهى مظنون الضرر و بلكه مقطوع الضرر را اجازه فرموده همانند امر زكات و خمس و حج و جهاد و . . . كه تفصيلا هم در مباحث آتيه خواهيم آورد . اشكال پنجم : اين اشكال در حقيقت اعتراضى است به جواب مرحوم